Phát triển thị trường khoa học và công nghệ tại Hải Phòng

Thị trường KH&CN – những tiềm năng còn bỏ ngỏ

Trong thời kỳ công nghiệp hóa – hiện đại hóa, phát triển nền kinh tế thị trường ở nước ta, các sản phẩm công nghiệp, nông nghiệp, dịch vụ đều phải sử dụng công nghệ tiên tiến để đạt hiệu quả cao, chất lượng tốt. Do vậy KH&CN đóng vai trò then chốt và quyết định. Việc phát triển thị trường KH&CN ở Hải Phòng sẽ tạo điều kiện ứng dụng các thành tựu nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ vào sản xuất; thúc đẩy chuyển giao, đổi mới công nghệ, thiết bị,… góp phần tăng hàm lượng chất xám trong sản phẩm, nâng cao sức cạnh tranh, chiếm lĩnh thị trường, từ đó góp phần thúc đẩy mạnh mẽ kinh tế – xã hội phát triển.

Để tạo lập và phát triển một thị trường KH&CN cần có ba nhân tố, ba chủ thể quan trọng là bên bán, bên mua và các đơn vị trung gian môi giới.

BANNER HATEX

Về sức mua, các tổ chức, đơn vị, đặc biệt là các doanh nghiệp Hải Phòng có nhu cầu cao về công nghệ và thiết bị, bí quyết kinh doanh,… để tạo ra các sản phẩm mới, nâng cao chất lượng, hạ giá thành các sản phẩm truyền thống để chiếm lĩnh thị trường. Và do vậy, đều cần một khối lượng lớn sản phẩm KH&CN. Đây là một “sức mua” khá dồi dào dành cho thị trường KH&CN Hải Phòng. Theo Báo cáo của Sở KH&CN trình Kỳ họp thứ 6 Hội đồng nhân dân thành phố khóa XIV, thị trường mới đáp ứng được 56% tổng số nhu cầu mua hàng của các đơn vị. 44% nhu cầu mua không được thỏa mãn.

“Cầu” đã có, nhưng theo đánh giá của cơ quan chức năng, khả năng “cung” của các đơn vị KH&CN Hải Phòng còn khiêm tốn. Trình độ nghiên cứu không đồng đều, hoạt động nghiên cứu vẫn chủ yếu theo tuyển chọn hoặc giao trực tiếp từ các cơ quan quản lý nhà nước, quan hệ thị trư­ờng KH&CN giữa các trư­ờng với doanh nghiệp ch­ưa có. Các tổ chức KH&CN tuy số lư­ợng đơn vị khá nhiều như­ng chỉ có một vài tổ chức có tiềm lực KH&CN tốt và có năng lực cung cấp hàng hoá sản phẩm KH&CN.

Do “cung” và “cầu” vẫn còn một khoảng cách khá xa nên việc giao dịch mua bán trên thị trường “lệch pha”, hoạt động mua bán diễn ra còn ít. Để từng bước thúc đẩy phát triển thị trường KH&CN, Hải Phòng đã chú trọng phát triển các tổ chức trung gian nhằm hỗ trợ, đẩy mạnh hoạt động thị trường KH&CN. Trong đó, phải kể tới sự ra đời và phát triển của Sàn Giao dịch công nghệ và thiết bị Hải Phòng. Từ một bộ phận trực thuộc Trung tâm thông tin KH&CN Hải Phòng thành lập năm 2008, đến năm 2010, Sàn giao dịch công nghệ và thiết bị đã được nâng cấp thành đơn vị sự nghiệp trực thuộc Sở KH&CN.

Qua 3 năm hoạt động, Sàn giao dịch công nghệ thiết bị đã thu hút được gần 31.130 lượt khách đến tham quan, trao đổi, tìm kiếm các sản phẩm KH&CN ; 385.000 lượt người truy cập vào Chợ ảo và 425 viện, trường, trung tâm nghiên cứu và doanh nghiệp đăng ký trở thành nhà cung cấp với trên 2.800 thông tin công nghệ thiết bị được chào bán tại Sàn; Tổ chức cho các doanh nghiệp tham gia 14 kỳ hội chợ, triển lãm để quảng bá, giới thiệu công nghệ, thiết bị; Tổ chức 58 chương trình trình diễn, giới thiệu công nghệ/ thiết bị, hội nghị, hội thảo, đào tạo, tập huấn đã thu hút sự quan tâm của nhiều tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân trên địa bàn thành phố và một số tỉnh lân cận; Cung cấp nhiều thông tin công nghệ/ thiết bị cho các cá nhân và doanh nghiệp có nhu cầu để lựa chọn trước khi quyết định đầu tư; Tư vấn, môi giới, kết nối trên 300 cuộc cho các doanh nghiệp gặp gỡ, thương thảo, ký kết hợp đồng. Số lượng hợp đồng đã được ký kết thành công thông qua hoạt động tư vấn, môi giới và của các đơn vị đặt văn phòng giao dịch tại Sàn là 212 hợp đồng với tổng giá trị đạt trên 300 tỷ đồng. Tổ chức thành công 02 phiên bán đấu giá công nghệ và thiết bị với tổng giá trị trên 9 tỷ đồng. Đây là phiên đấu giá công nghệ và thiết bị có quy mô toàn quốc và lần đầu tiên được tổ chức tại Việt Nam, thu hút sự tham gia mua, bán của nhiều doanh nghiệp ở Hà Nội, TP.Hồ Chí Minh, Nghệ An, Nam Định, Hà Nam, Hải Dương, Phú Thọ.

Tuy nhiên, ngoài Sàn Giao dịch Công nghệ và thiết bị, Hải Phòng chưa có một đơn vị, tổ chức nào chuyên hoạt động về môi giới, tư vấn, đánh giá, định giá và giám định công nghệ. Phần lớn các tổ chức trung gian môi giới hiện nay do các nhà khoa học lập ra chỉ có khả năng cung cấp các dịch vụ mà họ đã có sẵn thay vì gắn với nhu cầu luôn thay đổi của thị trường, do đó chưa thể đóng vai trò là chiếc cầu nối giữa bên bán và bên mua công nghệ.

Làm thế nào để phát triển thị trường KH&CN Hải Phòng

Phát triển thị trường KH&CN được Thành ủy, Hội đồng nhân dân thành phố xác định là một trong 8 giải pháp chủ yếu nhằm phát triển KH&CN phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế thành phố Hải Phòng đến năm 2020, định hướng đến năm 2030.

Để thúc đẩy thị trường KH&CN phát triển cần áp dụng các giải pháp kích cầu, tăng nguồn cung (phát triển hàng hóa KH&CN) và tạo điều kiện thuận lợi cho các hoạt động trao đổi, mua bán hàng hóa KH&CN. Để làm được điều này, trong thời gian tới, Hải Phòng tập trung vào các hoạt động chính sau đây:

Hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới và nâng cao trình độ công nghệ, thúc đẩy, kích cầu thị trường KH&CN thông qua các biện pháp: Xây dựng lộ trình đổi mới công nghệ đối với các lĩnh vực sản xuất các sản phẩm trọng điểm, sản phẩm chủ lực của thành phố. Hỗ trợ các doanh nghiệp xây dựng và thực hiện lộ trình đổi mới công nghệ theo nguyên tắc: Lộ trình đổi mới công nghệ là công cụ liên kết giữa sản phẩm, công nghệ và thị trường. Tổ chức đào tạo về quản lý công nghệ, quản trị công nghệ và cập nhật công nghệ mới cho các kỹ sư, kỹ thuật viên. Bồi dưỡng, cập nhật kiến thức về đổi mới công nghệ cho cán bộ quản lý doanh nghiệp. Hỗ trợ doanh nghiệp khai thác cơ sở dữ liệu thông tin về công nghệ; tham gia các hội chợ, triển lãm về KH&CN, tìm kiếm công nghệ. Hỗ trợ, khuyến khích các doanh nghiệp tham gia chương trình đổi mới công nghệ; chương trình nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm trọng điểm, chủ lực; chương trình phát triển tài sản trí tuệ của thành phố

Hỗ trợ phát triển hàng hóa, thương mại hóa sản phẩm KH&CN, phát triển tài sản trí tuệ trên cơ sở: Hỗ trợ, khuyến khích hoạt động nghiên cứu chuyển hóa, làm thích nghi công nghệ hiện đại nhập của nước ngoài để chuyển giao cho các doanh nghiệp trong nước. Hỗ trợ các hoạt động xúc tiến thị trường; tìm kiếm, mua công nghệ nguồn, công nghệ cao trong một số ngành, lĩnh vực ưu tiên, trọng điểm. Tạo điều kiện cho các viện nghiên cứu, tổ chức KH&CN, trường đại học ở Trung ương và địa phương trình diễn, giới thiệu sản phẩm KH&CN, công nghệ mới.  Tạo lập và phát triển tài sản trí tuệ trong nước và nước ngoài cho các sản phẩm mang tính đặc thù, sản phẩm đặc sản có thế mạnh của Hải Phòng nhằm nâng cao khả năng cạnh tranh của sản phẩm trên thị trường trong nước và quốc tế. Khuyến khích, hỗ trợ thương mại hoá các sáng chế và các đối tượng sở hữu công nghiệp. Tổ chức lại, nâng cao hiệu quả và đi vào thực chất phong trào lao động sáng tạo, phát huy sáng kiến, cải tiến kỹ thuật ở mọi lĩnh vực, với sự tham gia của mọi đối tượng, đặc biệt là phong trào sáng tạo trong công nhân, nông dân, thanh thiếu niên. Khuyến khích các doanh nghiệp tham gia các giải thưởng về sở hữu trí tuệ, các cuộc thi sáng tạo trên địa bàn thành phố và cả nước.

Đẩy mạnh các hoạt động xúc tiến, tư vấn, môi giới chuyển giao công nghệ:  Triển khai các cơ chế, chính sách, quy định của nhà nước, thể chế hoá các giao dịch trong thị trường KH&CN. Tiếp tục triển khai cơ chế, chính sách hỗ trợ các doanh nghiệp trong việc xúc tiến, đẩy mạnh các chương trình hợp tác, hoạt động đối ngoại hướng tới mở rộng thị trường, hỗ trợ một phần kinh phí để các doanh nghiệp tham gia hội chợ, triển lãm về KH&CN trong nước, và quốc tế. Tăng cường tổ chức, tham gia các chợ công nghệ thiết bị trong và ngoài thành phố. Phát triển các hoạt động chợ, hội chợ, xúc tiến mua bán công nghệ, sản phẩm KH&CN. Tập trung tăng cường cơ sở vật chất, đào tạo nhân lực, tìm kiếm đối tác, nâng cao hiệu quả hoạt động của Sàn giao dịch công nghệ và thiết bị Hải Phòng; kết nối với các sàn giao dịch công nghệ trong nước, khu vực và thế giới. Phát triển và quản lý các tổ chức trung gian tư vấn, môi giới.

Trong giai đoạn hiện nay, việc việc phát triển thị trường KH&CN nhằm đáp ứng có hiệu quả nhu cầu chuyển giao, ứng dụng các kết quả nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ, các công nghệ mới, thiết bị tiên tiến vào sản xuất là hết sức cần thiết để phát triển nhanh và bền vững. Hy vọng, với những định hướng đúng đắn và giải pháp thiết thực, cụ thể được đề ra trong Nghị quyết của Thành ủy, Hội đồng nhân dân thành phố sẽ đạt được nhiều thành quả trong quá trình chuyển hóa các kết quả khoa học công nghệ nhằm thúc đẩy toàn diện sự phát triển kinh tế xã hội của thành phố trong tương lại không xa.

Bài Viết Liên Quan